Jaarverantwoording in het onderwijs; hoe werkt het?

Elk schoolbestuur en samenwerkingsverband is wettelijk verplicht om jaarlijks verantwoording af te leggen over de besteding van publieke middelen. Voor buitenstaanders lijkt dit soms op “gewone” jaarrekeningen zoals commerciële bedrijven of stichtingen die opstellen, maar de jaarverantwoording in het onderwijs kent eigen regels, een eigen tijdlijn en een eigen rol voor de accountant. In dit leggen wij uit hoe het proces in elkaar zit.

Wat is de jaarverantwoording precies?

De jaarverantwoording van een onderwijsinstelling bestaat uit twee onderdelen: de jaarrekening en het bestuursverslag. Samen laten deze zien hoe de instelling er financieel voor staat en hoe de bekostiging en eventuele subsidies zijn besteed. De jaarverantwoording wordt opgesteld volgens de Regeling jaarverslaggeving onderwijs (Rjo) en de bijbehorende richtlijn RJ 660, die op onderdelen afwijkt van de reguliere verslaggevingsregels uit Titel 9 Boek 2 BW. Deze richtlijn wordt jaarlijks geactualiseerd. Waarom gelden er aparte regels voor het onderwijs?

Onderwijsinstellingen worden grotendeels bekostigd met publiek geld. Om te kunnen toetsen of dat geld rechtmatig en doelmatig is besteed, stelt het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) aanvullende eisen aan de verantwoording, bovenop wat voor niet onderwijsgerelateerde ondernemingen geldt. Denk onder andere aan: verplichte toelichtingen op de besteding van de bekostiging, de continuïteitsparagraaf in het bestuursverslag en, voor bestuurders die onder de wet vallen, de WNT-verantwoording ten aanzien van debezoldigingen van Topfunctionarissen

De rol van de accountant

Dit gebeurt aan de hand van het Onderwijsaccountantsprotocol OCW, dat jaarlijks door de Inspectie van het Onderwijs wordt vastgesteld en aangeeft welk toetsingskader geldt, hoe de controle op bekostigingsgegevens moet plaatsvinden. Het meest recente protocol (2025) is op 9 december 2025 gepubliceerd en vormt het uitgangspunt voor de controle over het lopende verslagjaar.

De instellingsaccountant levert uiteindelijk een controleverklaring af bij de jaarrekening. Deze verklaring geeft de Raad van Toezicht, het bestuur, DUO en de Onderwijseinspectie de zekerheid dat de jaarverantwoording een getrouw beeld geeft én dat de bekostiging rechtmatig is besteed.

Hoe ziet het proces er in de praktijk uit?

Interim-controle — voorafgaand aan het boekjaareinde brengt de accountant de belangrijkste bedrijfsprocessen en risico's van de onderwijsinstelling in kaart, zoals de Planning & Control Cyclus (P&C), het inkoop- en betaalproces, en het personeelsproces.

Eindejaarscontrole — na afsluiting van het boekjaar wordt de jaarrekening zelf gecontroleerd: balans, staat van baten en lasten, en de toelichtingen die specifiek voor het onderwijs verplicht zijn.

Vaststelling en deponering — het bestuur stelt de jaarverantwoording vast, waarna deze uiterlijk 1 juli via wordt aangeleverd. Voor besturen met meerdere scholen gelden aanvullende eisen aan de consolidatie.

A.R.E. Audit & Advisory uw partner voor een zorgeloze jaarverantwoording

Vragen over de jaarverantwoording van uw onderwijsinstelling? Neem gerust contact met ons op.